ThomsoncareTay chân miệng là bệnh khá phổ biến ở trẻ nhỏ và chưa có vắc xin phòng ngừa. Dù được xem là bệnh lành tính và có thể điều trị khỏi hoàn toàn, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng rất nguy hiểm như: viêm màng não, viêm não, tổn thương cơ tim…, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ nhỏ. . Sau đây là 7 điều cần làm ngay khi trẻ bị tay chân miệng. Mời bạn cùng tìm hiểu qua những thông tin mà Nhà thuốc Thomsoncare tổng hợp được trong bài viết sau nhé!

tay chân miệng
7 điều cần làm khi bé bị tay chân miệng (1)

1. Bệnh tay chân miệng là gì?

Bệnh tay chân miệng là căn bệnh truyền nhiễm do nhóm virus đường ruột gây nên. Trong đó có 2 họ thường gặp nhất là virus Coxsackie A 16 và enterovirus 71 (EV71) – trong đó EV 71 ít gặp nhưng lại gây ra những biến chứng nặng nề hơn.

Theo thống kê của Cục Y tế Dự phòng, số trường hợp tử vong vì bệnh tay chân miệng chủ yếu là do virus EV71 gây ra, trong đó tử vong phổ biến nhất là ở nhóm trẻ dưới 3 tuổi (chiếm 75% – 86% trong tổng số các trường hợp tử vong vì bệnh tay chân miệng ở trẻ em).

2. Nguyên nhân khiến trẻ mắc bệnh tay chân miệng

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Lê Phan Kim Thoa – Trưởng khoa Nhi, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, bệnh tay chân miệng (tên tiếng anh là HFMD – Hand, foot and mouth disease) thường gặp ở trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, một số ít ở người trưởng thành. Bệnh thường xảy ra quanh năm, nhưng bùng phát cao điểm là khoảng tháng 2 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 12. 

Virus gây bệnh tay chân miệng sống trong đường tiêu hóa và truyền nhiễm từ người này sang người khác. Trẻ rất dễ bị mắc bệnh khi tiếp xúc với  nước bọt, chất dịch từ các bọng nước, chất nôn của người bệnh, giọt bắn khi ho hoặc hắt hơi. 

3. Dấu hiệu nhận biết bệnh tay chân miệng

Điểm chung của bệnh tay chân miệng do các họ virus nói trên gây ra là có biểu hiện ban đầu gần như giống nhau và rất dễ nhầm lẫn với các bệnh khác như: sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn. 

Phát ban, mụn nước là những dấu hiệu quen thuộc của bệnh tay chân miệng 
Phát ban, mụn nước là những dấu hiệu quen thuộc của bệnh tay chân miệng 

Dựa trên lâm sàng có thể chia thành 4 giai đoạn nhận biết đặc trưng của bệnh tay chân miệng: 

  • Giai đoạn 1: Được xem là giai đoạn ủ bệnh, thường khó nhận biết vì trẻ không có những biểu hiện cụ thể. Thời gian này diễn ra từ 3-7 ngày.
  • Giai đoạn 2: Được xem là giai đoạn khởi phát, diễn ra từ 1- 2 ngày tiếp theo, khi đó trẻ đã có những biểu hiện cụ thể như sốt nhẹ, đau họng, biếng ăn, quấy khóc…

Nếu trẻ sốt cao liên tục hoặc sốt kéo dài trên 2 ngày, rất có thể là dấu hiệu của biến chứng viêm não ở trẻ. 

  • Giai đoạn 3: Được xem là giai đoạn toàn phát kéo dài từ 3 – 10 ngày, kèm theo những triệu chứng rõ ràng hơn. Những biểu hiện thường thấy nhất ở trẻ bị tay chân miệng là lở loét miệng và phát ban dạng sẩn hồng ban phỏng nước. 
    • Lở loét miệng
  •  Một hoặc hai ngày sau khi bắt đầu sốt, trẻ sẽ xuất hiện những nốt ban như những chấm đỏ nhỏ ở phía trong miệng, trên đầu lưỡi, hay vòm miệng… Các nốt ban nhanh chóng trở thành bóng nước (2-3mm) và loét ra gây đau khi nuốt, chảy nước dãi nhiều hơn bình thường và khiến trẻ biếng ăn. 
    • Phát ban trên da: Xuất hiện những chấm tròn đỏ phẳng hoặc gồ trên mặt da tập trung chủ yếu  ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, khuỷu tay, và mông. Đặc điểm của các sang thương da này là thường không ngứa, không đau và đa số không để lại sẹo khi lành.

Các biến chứng về hô hấp, thần kinh, tim mạch thường xuất hiện vào ngày thứ 2 -5 của giai đoạn này. 

  • Giai đoạn 4: Đây được xem là thời gian lui bệnh (thường vào ngày thứ 7 từ lúc khởi bệnh), trẻ sẽ dần khỏe mạnh và phục hồi nếu không có những biến chứng nguy hiểm. 

Thạc sĩ, bác sĩ Lê Phan Kim Thoa cho biết: “Trong một số trường hợp bệnh tay chân miệng khi có những diễn biến nặng hơn, sẽ đi kèm những triệu chứng cảnh báo như sốt cao không hạ, trẻ giật mình, kích thích quấy khóc liên tục, co giật, yếu chi, nôn ói liên tục, thở mệt… Khi đó, bố mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất để tiến hành điều trị kịp thời”. 

Đa số trẻ mắc bệnh tay chân miệng thường sẽ có khả năng tự phục hồi trong vòng 7 – 10 ngày, ngoại trừ những trường hợp có kèm biến chứng nặng. 

Đối với trẻ mắc tay chân miệng thể nhẹ có thể được điều trị và chăm sóc tại nhà theo chỉ định của bác sĩ, tuy nhiên cần đi tái khám theo hẹn để kịp thời phát hiện biến chứng. Hiện nay, bệnh tay chân miệng vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vì thế, việc chăm sóc trẻ đúng cách sẽ giúp cho quá trình điều trị đạt được hiệu quả tốt nhất, giảm thiểu tối đa nguy cơ gây ra những biến chứng nguy hiểm. 

4. 5 Điều cần làm khi trẻ bị tay chân miệng

Hiện nay chưa có thuốc điều trị tay chân miệng đặc hiệu, do đó chủ yếu điều trị triệu chứng, nâng cao sức đề kháng cho trẻ. Trong quá trình chăm sóc, có 7 yếu tố bố mẹ cần đặc biệt lưu ý là: 

Thực hiện cách ly cho trẻ

Tay chân miệng là căn bệnh rất dễ lây lan ở nơi đông người như nhà trẻ, trường học, nơi công cộng. Vì thế, ngay sau khi phát hiện trẻ mắc bệnh cần tiến hành cách ly trẻ bị bệnh với các trẻ khác và người lớn trong nhà. Không nên cho trẻ đến trường học trong khoảng thời gian từ 10 – 14 ngày kể từ ngày phát bệnh, phụ huynh cũng cần thông báo rõ nguyên nhân tình trạng sức khỏe của trẻ để các trường học có biện pháp theo dõi và giám sát kịp thời. 

Người lớn chăm sóc trẻ cũng cần sử dụng khẩu trang, rửa tay sát khuẩn thường xuyên để tránh trường hợp lây nhiễm cho những người xung quanh. 

Chú ý về chế độ dinh dưỡng

Biếng ăn, chán ăn là tình trạng thường gặp ở trẻ khi mắc các bệnh tay chân miệng do các vết loét trong miệng gây đau đớn và khó chịu cho trẻ. Vì thế, bố mẹ nên chuẩn bị cho trẻ những thức ăn mềm, dễ nuốt và dễ tiêu hoá để trẻ có thể ăn được nhiều hơn. Nên cho trẻ ăn nhiều lần trong ngày và chú trọng đến thành phần dinh dưỡng trong các món ăn để bổ sung đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu cho trẻ. 

Tránh cho trẻ ngậm vú nhựa quá cứng, ăn bằng các dụng cụ có cạnh sắc bén. Hạn chế thức ăn quá nóng, hoặc chua cay vì có thể khiến trẻ càng đau miệng và họng hơn. 

Bố mẹ nhớ cho hoặc nhắc nhở trẻ uống nước đầy đủ để hạn chế tình trạng mất nước khi mắc bệnh tay chân miệng

Bổ sung thêm lượng nước thích hợp, vì trẻ có nguy cơ mất nước do sốt và biếng ăn. Tuyệt đối không nên kiêng cử gay gắt, nên cho trẻ ăn lại bình thường ngay khi trẻ có dấu hiệu giảm bệnh.

Nếu trẻ còn bú mẹ cần cho trẻ bú như bình thường, có thể tăng số lần bú hàng ngày của trẻ.

– Do có vết loét trong miệng nên trẻ thường đau và không muốn ăn. Vì vậy, cần nấu thức ăn thật nhuyễn, mềm, đủ chất, làm lỏng thức ăn để trẻ dễ ăn hơn. Với rau củ quả, cũng cần nấu nhuyễn cho trẻ.

– Phải làm nguội thức ăn rồi mới cho trẻ ăn.

tay chân miệng (1)
Nấu thức ăn mềm nhuyễn để trẻ bị tay chân miệng dễ ăn hơn

– Chia thành nhiều bữa ăn nhỏ vì trẻ bị đau miệng nên mỗi bữa sẽ không ăn được nhiều.

– Khi cho ăn, tránh để thìa chạm vào vết loét trong miệng trẻ.

– Sau khi ăn xong, cần cho trẻ súc miệng sạch sẽ hoặc lau sạch miệng.

Một số món ăn cho trẻ mắc tay chân miệng

– Sữa: Các vết loét ở lưỡi và lợi sẽ khiến trẻ không nhai, nuốt được. Một ly sữa mát sẽ giúp trẻ cảm thấy dịu lại trong miệng. Nên cho trẻ uống sữa nhiều lần trong ngày. Sữa chứa nhiều protein giúp trẻ mau hồi phục, đồng thời cung cấp nước để bù lại những cơn sốt làm trẻ hao kiệt.

– Cháo bột: Mẹ cũng có thể nấu cháo, tốt nhất là xay cháo thật nhuyễn để trẻ có thể bỏ qua bước nhai, tránh gây đau ở miệng. Có thể xay nhuyễn thịt nạc, thịt bò và thêm cả rau củ để đảm bảo cung cấp đầy đủ chất đạm, chất xơ.

sữa chua tốt cho hệ tiêu hóa hơn
sữa chua tốt cho hệ tiêu hóa hơn

– Sữa chua là một lựa chọn rất tốt cho trẻ mắc bệnh tay chân miệng. Món này sẽ giúp trẻ thấy dễ chịu và bổ sung lợi khuẩn giúp tiêu hóa tốt hơn.

– Nước ép hoa quả: Một thức uống nữa mẹ có thể cho trẻ dùng rất tốt là nước ép hoặc sinh tố các loại trái cây giúp bổ sung rất nhiều vitamin giúp nâng cao sức đề kháng. Các loại hoa quả có thể dùng đó là: Dưa hấu, xoài, bơ, đu đủ…

Giữ gìn vệ sinh

Việc giữ vệ sinh cẩn thận cho trẻ và cả người chăm sóc sẽ hạn chế tình trạng bệnh tay chân miệng lây lan ở diện rộng và giúp quá trình điều trị đạt kết quả nhanh chóng hơn. 

  • Trẻ cần được giữ vệ sinh sạch sẽ, không cần hạn chế tắm rửa khi bị bệnh tay chân miệng. Tuy nhiên, nên cho trẻ tắm trong phòng kín gió cùng xà phòng sát khuẩn.
  • Các vật dụng sử dụng cho trẻ như bình sữa, dụng cụ ăn uống, đồ dùng sinh hoạt, đồ chơi cần được sử dụng riêng biệt hoặc làm vệ sinh thường xuyên để khử khuẩn. 
  • Quần áo, tã lót cần được thay mới thường xuyên và cần được ngâm với các dung dịch sát khuẩn chuyên dụng. 
  • Bệnh tay chân miệng có thể lây nhiễm mạnh nhất ở tuần đầu tiên, nhưng virus gây bệnh có thể tồn tại trong phân đến vài tháng sau đó.  Vì vậy, nên xử lý các chất thải, phân đúng nơi và an toàn.

Dùng thuốc đúng cách

Không được tùy tiện cho trẻ dùng các loại thuốc nếu chưa có ý kiến chỉ định của bác sĩ. Một sai lầm rất hay thường gặp đối với các bậc phụ huynh khi chăm sóc trẻ bị tay chân miệng là tự ý dùng thuốc kháng sinh để điều trị cho trẻ. Trong khi nguyên nhân gây bệnh tay chân miệng là virus, và thuốc kháng sinh không có tác dụng diệt được virus, chỉ có tác dụng diệt vi khuẩn. Trên thực tế, dùng thuốc kháng sinh không mang lại tác dụng trong trường hợp này.

Trong trường hợp trẻ bị sốt cao, chỉ nên dùng thuốc paracetamol để hạ sốt hoặc các thuốc khác theo đơn của bác sĩ.

1 Số tip khi điều trị tay chân miệng cho trẻ

  • Hạ sốt cho trẻ: Khi trẻ sốt cao từ 38,5 độ C trở lên cần cho trẻ dùng ngay thuốc hạ sốt paracetamol hoặc ibuprofen
  • Bù nước bằng dung dịch điện giải oresol
  • Nếu có loét miệng họng: Dùng dung dịch glycerin borat lau sạch miệng trước và sau ăn. Gel rơ miệng nhầm sát khuẩn và giảm đau giúp trẻ ăn uống dễ dàng hơn.
  • Nếu có co giật cần dùng các thuốc chống co giật
  • Bổ sung vitamin C, kẽm, thuốc tăng cường sức đề kháng cho trẻ để nhanh hồi phục.

Bạn có thể tham khảo các dòng sản phẩm do nhà thuốc Thomsoncare cung cấp. Bên Thomsoncare ship 24/7 đảm bảo để bạn nhận hàng từ 1-2 hôm

Bạn có thể tham khảo các dòng sản phẩm do nhà thuốc Thomsoncare cung cấp. Bên Thomsoncare ship 24/7 đảm bảo để bạn nhận hàng từ 1-2 hôm

“Trong thời gian chờ đợi một loại vắc xin phòng ngừa bệnh tay chân miệng hữu hiệu, chúng ta có thể chủ động phòng ngừa bệnh cho trẻ bằng những biện pháp rất đơn giản, có thể thực hiện hằng ngày như: khuyến khích trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng; luôn rửa tay sau khi chăm sóc trẻ, thay tã, sau khi đi vệ sinh, sau khi ho hay hắt hơi, khi chế biến thức ăn; ngăn trẻ chạm tay vào những nơi chưa được khử trùng sạch sẽ; làm sạch các vật dụng trẻ sử dụng hằng ngày… Và đặc biệt là tránh tiếp xúc với người mắc bệnh hoặc có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh tay chân miệng”, Thạc sĩ, bác sĩ Lê Phan Kim Thoa, Trưởng khoa Nhi, BVĐK Tâm Anh TP.HCM cho biết. 

Cần đến cơ sở y tế gần nhất khi gặp các dấu hiệu sau

  • Sốt cao ≥ 390C.
  • Thở nhanh, khó thở, mệt lả
  • Giật mình, quấy khóc, khó ngủ
  • Nôn nhiều
  • Đi loạng choạng
  • Da tái, nổi vân tím, tay chân lạnh, vã mồ hôi
  • Co giật, hôn mê
  • Nếu trẻ có biểu hiện bệnh nặng cần được điều trị chuyên sâu, khoa hồi sức tích cực theo đúng chỉ định. Cần được theo dõi mạch, nhiệt độ, huyết áp, nhịp thở, kiểu thở, tri giác, ran phổi, mạch,…

5. Phòng bệnh tay chân miệng

biện pháp phòng bệnh tay chân miệng
biện pháp phòng bệnh tay chân miệng

Biện pháp hữu hiệu nhất để phòng dịch là phòng lây lan bệnh sang người lành bằng các biện pháp như:

  • Hạn chế tiếp xúc với bệnh nhân nếu không thực sự cần thiết
  • Cách ly trẻ bệnh tại nhà: Không đến nhà trẻ, trường học, nơi các trẻ chơi tập trung trong 10-14 ngày đầu của bệnh
  • Cần theo dõi chặt chẽ những trẻ có biểu hiện sốt trong vùng dịch, nếu nghi ngờ bệnh cần được cách ly
  • Không được chọc vỡ các mụn nước bọng nước trên da bệnh nhân tránh bội nhiễm
  • Vệ sinh môi trường sống: Lau phòng ở của bệnh nhân, khử khuẩn bề mặt, giường bệnh, buồng bệnh bằng Cloramin B 2%.
  • Xử lý chất thải, quần áo, khăn trải giường của bệnh nhân và dụng cụ chăm sóc sử dụng lại theo quy trình phòng bệnh lây qua đường tiêu hoá.
  • Người nhà hay nhân viên y tế cần rửa tay bằng xà phòng sau khi thay quần áo, tã, sau khi tiếp xúc với phân, nước bọt, sau thăm khám…

Trẻ trong giai đoạn từ 6 tháng đến 3 tuổi rất dễ gặp phải các vấn đề về hệ hô hấp, các bệnh lý nhiễm trùng hô hấp và nhiễm trùng đường tiêu hóa nếu bé ăn dặm sớm hoặc việc lưu trữ và pha chế sữa không đảm bảo. Đặc biệt, trong giai đoạn này trẻ có thể chậm nói, chậm vận động…nên cha mẹ cần đặc biệt chú ý đến việc chăm sóc và cung cấp dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay vấn đề gì về sức khỏe hay thắc mắc về đơn hàng, vui lòng inbox hoặc gọi điện tới số hotline để được tư vấn kịp thời và hỗ trợ đặt hàng nhanh chóng nhé.

➖➖➖

THOMSONCARE: DÙNG THUỐC ĐÚNG CÁCH – KHỎE ĐỂ YÊU THƯƠNG

✔️ Thuốc chính hãng 100%

✔️ Cam kết giá rẻ nhất thị trường

✔️ Giao hàng toàn quốc nhanh chóng

✔️ Đội ngũ dược sĩ nhiệt thành và dày dạn kinh nghiệm

➖➖➖

LIÊN HỆ MUA HÀNG

▪️ Hotline: 0932728317

▪️ Website: www.dungthuocdungcach.vn 

▪️ Tiktok: https://www.tiktok.com/@dr.thomsoncare

▪️ Shopee: https://shp.ee/bkvh8iv

▪️ Fanpage: https://www.facebook.com/dungthuocdung

▪️ Địa chỉ: Số 10 – Lương Ngọc Quyến – Văn Quán – Hà Đông – Hà Nội